De Marmolada gletsjer: de koningin van de Dolomieten bezoeken

De koningin: 3.343 meter boven de wereld

De Marmolada is de koningin van de Dolomieten — en dat is meer dan een bijnaam. Met haar 3.343 meter (Punta Penia, de hoogste top) torent ze boven alle andere Dolomietenpieken uit. Ze is de enige berg in het massief met een echte gletsjer, de Ghiacciaio della Marmolada, die haar noordflank bedekt als een witte mantel. Op heldere dagen is de Marmolada zichtbaar vanuit bijna elke vallei in de Dolomieten — een brede, massieve berg met een gletsjerkap die schittert in het zonlicht.

Maar de Marmolada is ook een berg met een verhaal — en dat verhaal is niet alleen mooi. De gletsjer krimpt in alarmerend tempo: van 500 hectare begin 20e eeuw tot minder dan 100 hectare vandaag. Klimaatwetenschappers schatten dat de gletsjer rond 2040-2050 volledig verdwenen kan zijn. In juli 2022 brak een groot stuk ijs los van de Punta Rocca, wat resulteerde in een lawine die 11 mensenlevens kostte en internationaal nieuws werd. Het bezoeken van de Marmolada is daarom ook een confrontatie met klimaatverandering — een herinnering dat deze spectaculaire natuur niet vanzelfsprekend is.

Ondanks — of misschien juist vanwege — deze urgentie is de Marmolada een must-visit. De combinatie van het hoogste punt van de Dolomieten, een echte gletsjer, een van de meest dramatische Eerste Wereldoorlog-musea ter wereld en een panorama dat op heldere dagen tot Venetie reikt, maakt dit tot een onvergetelijke ervaring.

De kabelbaan naar Punta Rocca

De meest toegankelijke manier om de Marmolada te ervaren is via de Funivia della Marmolada, de kabelbaan vanuit Malga Ciapela (1.446 m) naar Punta Rocca (3.265 m). De kabelbaan stijgt in drie secties over een hoogteverschil van bijna 1.800 meter — een van de langste kabelbaantrajecten van de Alpen.

De drie secties:

1. Malga Ciapela (1.446 m) naar Banc (2.950 m): De eerste twee gondels klimmen steil langs de zuidwand van de Marmolada. Het uitzicht wordt met elke meter spectaculairder.
2. Banc (2.950 m) naar Punta Rocca (3.265 m): De laatste sectie brengt je naar het bergstation op de rand van de gletsjer. Bij aankomst stap je uit in een andere wereld: sneeuw, ijs en een horizon die zich tot de Oostenrijkse Alpen uitstrekt.

Openingstijden: De kabelbaan is geopend van half juni tot half september (zomerseizoen) en van november tot april (winterseizoen voor skiërs). De zomertijden zijn doorgaans 8:30-16:30, met de laatste afdaling om 17:00. Na de lawine van 2022 zijn sommige secties en routes tijdelijk beperkt geweest — check altijd de actuele status op de officiële website voordat je vertrekt.

Prijzen (2024/2025): Een retourticket kost circa 42-48 euro voor volwassenen. Kinderen 8-16 jaar circa 30 euro. De Dolomiti Superski-pas (winterseizoen) dekt de kabelbaan ook. Er is geen korting met gastenkaarten — de Marmolada valt buiten de meeste regionale kaarten.

Tip: Op 3.265 meter hoogte is het altijd koud — zelfs in de zomer kan het 0 tot 5 graden zijn met wind. Neem een warme jas, handschoenen en een muts mee. Zonnebrand met hoge factor is essentieel: de UV-straling is op deze hoogte intens. Mensen met hartproblemen of hoogtegevoeligheid moeten voorzichtig zijn — de snelle stijging van 1.400 naar 3.265 meter kan hoogteziektsymptomen geven.

Punta Rocca: het dak van de Dolomieten

Het bergstation op Punta Rocca (3.265 m) is een van de meest spectaculaire plekken in de Alpen. Je staat op de rand van de gletsjer, met een panorama dat op heldere dagen meer dan 300 kilometer reikt. Op het terras bij het bergstation kun je in alle richtingen kijken:

• Noord: De Sella groep, het Grödnerjoch, en daarachter de Zillertal-alpen in Oostenrijk.
• Oost: De Civetta (3.220 m), de Pelmo en in de verte de Julische Alpen in Slovenië.
• Zuid: De Pale di San Martino en op zeer heldere dagen de Adriatische Zee en de lagune van Venetie.
• West: De Langkofel en Sassolungo, de Geisler groep en het Ortler-massief.

Op het bergstation bevindt zich ook het Museo della Grande Guerra Marmolada, een van de meest indrukwekkende Eerste Wereldoorlog-musea ter wereld. Meer daarover in de volgende sectie.

Vanaf Punta Rocca kun je (met de juiste uitrusting en bij goede omstandigheden) verder wandelen over de gletsjer naar Punta Penia (3.343 m), het absolute hoogtepunt van de Dolomieten. Deze route over de gletsjer is echter alleen geschikt voor ervaren bergbeklimmers met ijsbijl, stijgijzers en touw — ga nooit zonder gids of de juiste ervaring. De gletsjer heeft spleten die niet altijd zichtbaar zijn.

De Eerste Wereldoorlog in het ijs

De Marmolada was tijdens de Eerste Wereldoorlog (1915-1918) een van de meest extreme gevechtslinies ter wereld. De Italiaanse en Oostenrijks-Hongaarse troepen vochten hier op meer dan 3.000 meter hoogte, in temperaturen tot -30 graden, met lawines als dodelijker vijand dan kogels.

Het meest verbazingwekkende aspect van deze oorlog was de IJsstad (Città di Ghiaccio/Eisstadt): een netwerk van tunnels, kamers, verbindingsgangen en opslagplaatsen dat de Oostenrijkers in de gletsjer zelf groeven. Op het hoogtepunt bestond deze ondergrondse ijsstad uit meer dan 12 kilometer tunnels op drie verdiepingen, compleet met slaapkwartieren, een kapel, een elektrische generator en zelfs een telefooncentrale. Tot 300 soldaten leefden hier maandenlang in het ijs.

Het Museo della Grande Guerra op Punta Rocca toont dit verhaal met originele objecten die uit het smeltende ijs tevoorschijn komen: uniformen, wapens, brieven, kookgerei en persoonlijke bezittingen. De smelting van de gletsjer onthult elk jaar nieuwe artefacten — een bitterzoete consequentie van de klimaatverandering. Het museum is inbegrepen bij het kabelbaanticket en is een emotionele ervaring die niet gemist mag worden.

De gletsjer: een afscheid in slow motion

De Ghiacciaio della Marmolada is de grootste en enige echte gletsjer van de Dolomieten. Maar 'groot' is relatief en steeds minder van toepassing:

• 1900: Circa 500 hectare oppervlak.
• 1970: Circa 300 hectare.
• 2000: Circa 170 hectare.
• 2024: Minder dan 100 hectare, opgedeeld in meerdere losse fragmenten.

De gletsjer verliest gemiddeld 7-10 meter dikte per decade. Glaciologen van de Universiteit van Padova monitoren de gletsjer jaarlijks en voorspellen dat hij rond 2040-2050 volledig zal zijn verdwenen. Sommige pessimistischere schattingen noemen zelfs 2035.

De smelt is niet alleen een ecologisch verlies maar ook een veiligheidskwestie. De lawine van 3 juli 2022, waarbij een serac (ijstoren) van de Punta Rocca afbrak en 11 bergbeklimmers doodde, wordt direct gelinkt aan hoge temperaturen die het ijs destabiliseerden. Sindsdien gelden er strengere veiligheidsmaatregelen en zijn sommige routes beperkt.

Het bezoeken van de Marmolada-gletsjer heeft daarmee iets van een afscheid. Je ziet een landschap dat er over 15-20 jaar niet meer zal zijn in deze vorm. Dat maakt het niet minder mooi — het maakt het urgenter. Als je kinderen hebt, neem ze mee. Laat ze zien wat een gletsjer is, voordat ze alleen nog foto's hebben.

Wandelingen en activiteiten

Naast de kabelbaan zijn er diverse activiteiten in het Marmolada-gebied:

Bindelweg (Viel del Pan)

De Bindelweg is een van de mooiste panoramawandelingen van de Dolomieten. Het pad (nr. 601) loopt van het Passo Pordoi (2.239 m) naar het Rifugio Viel del Pan (2.432 m) en verder naar Malga Ciapela, met een constant uitzicht op de Marmolada en haar gletsjer. De wandeling is circa 3-4 uur, 10 km, met beperkte hoogteverschillen. Het is een panoramaweg op z'n best: breed, goed gemarkeerd en met het spectaculairste uitzicht dat je kunt krijgen zonder een kabelbaan te nemen.

Omrondeling van de Marmolada (2-3 dagen)

Voor ervaren bergwandelaars is de Tour della Marmolada een meerdaagse trekking rond de hele berg. De route passeert diverse rifugio's (Contrin, Falier, Padon) en biedt de Marmolada vanuit elk perspectief. Totaal circa 40 km en 3.000 hoogtemeters, verdeeld over 2-3 dagen.

Skiën op de gletsjer

In de winter is de Marmolada onderdeel van het Dolomiti Superski-netwerk. De afdaling van Punta Rocca (3.265 m) naar Malga Ciapela (1.446 m) is met 12 km de langste piste van de Dolomieten — een hoogteverschil van bijna 1.800 meter in een enkele run. De skipiste is van november tot april geopend.

Praktische informatie

Bereikbaarheid: Malga Ciapela ligt aan de SS641 tussen Canazei (25 minuten) en Alleghe (20 minuten). Vanuit Canazei rijd je via de Passo Fedaia. Vanuit Arabba (15 minuten) via de SS638. Parkeren bij Malga Ciapela is gratis en er is voldoende ruimte.

Alternatieven bij sluiting: Als de kabelbaan gesloten is (onderhoud, slecht weer), is het Passo Fedaia (2.057 m) een uitstekend alternatief. Boven aan de pas ligt het Fedaia-stuwmeer met de Marmolada en haar gletsjer als achtergrond — een van de mooiste berglandschappen van de Dolomieten. Het Rifugio Pian dei Fiacconi (2.626 m) is bereikbaar via een wandeling van circa 2 uur vanaf de pas.

Weer en veiligheid: Het weer op de Marmolada kan snel omslaan. Onweer is boven 3.000 meter levensgevaarlijk. Check het weerbericht voordat je vertrekt en ga niet naar boven bij onweerswaarschuwing. De gletsjer betreden zonder juiste uitrusting en ervaring is levensgevaarlijk vanwege spleten.

Combineren: De Marmolada combineert uitstekend met de Bindelweg (Passo Pordoi), een bezoek aan Canazei of Arabba, en de enrosadira op de Marmolada bij zonsondergang (spectaculair vanaf het Passo Fedaia).

De Marmolada is meer dan de hoogste berg van de Dolomieten. Ze is een monument — voor de kracht van de natuur, voor de waanzin van oorlog, en voor de kwetsbaarheid van onze planeet. Bezoek haar nu, nu de gletsjer er nog is. Over twintig jaar zul je blij zijn dat je het hebt gedaan.